政府決議17：国の主要資源の多くを解き放つ。

2026-05-05

ベトナムは土地に恵まれているだけでなく、近代農業やグリーン経済を発展させる潜在力も十分に備えています。しかし、長年にわたり、多くのプロジェクトが資金不足ではなく、土地関連の障害によって遅延しています。多くの大企業は投資をためらわないものの、環境関連の手続きに不安を感じています。多くの農家は土地と経験を持っているが、規制上の障壁のために生産モデルの転換が難しいと感じています。

手続きが簡素化され、分散化されれば、土地取得のプロセスはより迅速かつ明確になるだろう。

このような状況において、政府が農業および環境分野における行政手続きおよび事業条件の削減、分散化、簡素化に関する決議第17/2026/NQ-CP号を発行したことは、国家最大の資源の一つを解放する上で極めて重要な一歩です。

決議が強調しているように、包括的な目標は「行政手続きとビジネス条件を削減、分散化、簡素化し、市民と企業にとって最大限の利便性を生み出すこと」であり、これは技術的な側面だけでなく、ガバナンスに関する考え方の変化も反映しています。

一つの地域 -3つの主要なボトルネック

政府が最近発出した、第2回中央委員会会議の結論第18号「事業条件の簡素化及び条件付き事業分野の削減」の要件を最終的に実施するための8つの決議のうち、決議第17号はその適用範囲の広さから特に重要です。この決議は、1つの分野だけでなく、15の主要分野を対象としています。決議は、「土地、水資源、環境から作物栽培、畜産、漁業、林業に至るまで、農業及び環境の国家管理下にある分野」全体にわたる改革の範囲を明確に定義しています。

これらは経済の物質的基盤を形成する分野です。しかし、これらの分野には長年にわたり3つの大きなボトルネックが存在してきた。

まず、土地は重要でありながら入手が難しい資源です。実際、プロジェクトの遅延の最も一般的な原因の一つは、複雑で時間のかかる、そして法的リスクを伴う可能性のある土地取得手続きです。多段階の手続き、権限の分散、そして地域によって異なる規制の解釈と適用によって、土地は資源ではなく「ボトルネック」となってしまっています。

第二に、環境管理システムは重複が多く、コストがかさむ。環境分野では、多くの企業が許可の重複、検査の重複、手続きの煩雑さを報告しています。これはコンプライアンスコストの増加につながるだけでなく、特に大規模生産プロジェクトへの投資意欲を削ぐ要因にもなっています。

第三に、農業分野は大きな可能性を秘めているものの、様々な制約に直面しています。ベトナムの農業は多くの利点を有していますが、伝統的な生産から近代的な農業経済への移行には依然として困難が伴います。その理由の一つは、規制が依然として硬直的で、イノベーションの要求に追いついていないため、農家や企業が規模を拡大したり、新しい技術を導入したりすることが難しい点にあります。

Nghị quyết 17: Không chỉ cắt giảm mà là “mở khóa”

Trong bối cảnh đó, Nghị quyết 17 đưa ra một cách tiếp cận mới, thể hiện rõ qua ba nhóm giải pháp lớn.

Thứ nhất, cắt giảm và đơn giản hóa quy mô lớn. Nghị quyết yêu cầu “cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh không cần thiết, không hợp lý”, hướng tới mục tiêu giảm mạnh chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp. Đây không phải là những điều chỉnh nhỏ lẻ, mà là một nỗ lực tái cấu trúc hệ thống.

Thứ hai, phân quyền mạnh mẽ cho địa phương. Một nội dung quan trọng của Nghị quyết là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong giải quyết thủ tục hành chính. Những thủ tục trước đây do Trung ương xử lý nay được giao cho địa phương, giúp rút ngắn quy trình, tăng tính linh hoạt và phù hợp với thực tiễn.

Đáng chú ý, Nghị quyết đồng thời nhấn mạnh yêu cầu “đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực”, qua đó bảo đảm việc trao quyền đi đôi với trách nhiệm và kỷ cương.

Thứ ba, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Một điểm đổi mới mang tính triết lý là việc chuyển từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm. Nghị quyết yêu cầu “tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm vi phạm sau khi cấp phép”, thay vì kiểm soát quá mức ngay từ đầu. Đây là sự chuyển dịch từ “không cho làm nếu chưa kiểm soát” sang “cho làm nhưng phải chịu trách nhiệm”.

Nghị quyết 17, vì thế, không chỉ cắt giảm thủ tục, mà còn thay đổi cách dòng chảy của nguồn lực vận hành trong nền kinh tế.

Khi đất đai, môi trường và nông nghiệp cùng được “mở khóa”, nền kinh tế sẽ có thêm một động cơ tăng trưởng quan trọng.

Mở dòng chảy của phát triển

Những thay đổi trên, nếu được thực thi hiệu quả, sẽ tạo ra tác động sâu rộng.

Nguồn lực đất đai bắt đầu “chảy” trơn tru hơn. Khi thủ tục được đơn giản hóa và phân cấp, quá trình tiếp cận đất đai sẽ trở nên nhanh hơn, rõ ràng hơn. Điều này giúp giảm tình trạng “đóng băng” nguồn lực đất đai, tạo điều kiện để các dự án được triển khai đúng tiến độ.

Môi trường được quản trị thông minh hơn. Việc chuyển sang hậu kiểm cho phép giảm chi phí tuân thủ nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát rủi ro. Khi quản lý môi trường dựa nhiều hơn vào tiêu chuẩn, dữ liệu và giám sát thực tế, thay vì giấy phép, hiệu quả quản trị có thể được nâng cao.

Nông nghiệp có cơ hội chuyển mình mạnh hơn. Khi các rào cản được tháo gỡ, nông nghiệp có điều kiện chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang kinh tế nông nghiệp quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, nâng cao giá trị gia tăng.

Thách thức của cải cách: Từ văn bản đến thực tế

Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận rõ rằng, cải cách chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi vào cuộc sống.

Nghị quyết 17 đã đặt ra yêu cầu rất rõ: tăng cường hậu kiểm, thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm, qua đó bảo đảm việc nới lỏng thủ tục không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý.

さらに、地方分権化は、権力を効果的に統制し、統制の緩みや権力の濫用といった事態を回避するための仕組みを伴わなければならない。

最も重要なのは、システム全体の意識改革です。旧態依然としたやり方が続く限り、机上の改革は現実の変化には結びつかないでしょう。

最大の改革は、規制を制定することではなく、各機関や各職員がそれを実際にどのように実施するかにあります。

管理から解放へ

決議17は単なる行政文書ではない。それは、アプローチの転換、すなわち管理から解放へ、統制から創造への転換を求める呼びかけです。

あらゆるレベルの政府、あらゆる機関、あらゆる職員は、自らにこの問いを投げかけなければならない。我々は単に資源を管理しているだけなのか、それとも資源の潜在能力を引き出す手助けをしているのだろうか？

これこそまさに、決議が目指す精神、すなわち、開発にとって好ましい、透明性があり、効率的な環境を創出することです。

決議17が完全に実施されれば、根本的な変化がもたらされる可能性があります。すなわち、土地を「ボトルネック」から「開発の原動力」へと変え、環境を「コンプライアンス上の障壁」から「競争上の優位性」へと変え、農業を従来の「柱」としての役割から新たな経済成長の原動力へと高める可能性があります。

そして解放されるのは、手続き上の障壁だけではなく、発展のための空間、投資機会、そして市民や企業の自律性といった、国家にとって最大の資源を構成する要素も含まれます。

グエン・シ・ズン博士